"Dowody na leczenie dietą są tak niezbite, że jeżeli dzisiejsi lekarze nie staną się specjalistami od żywienia, to dietetycy zostaną lekarzami jutra. Nauka o żywieniu powinna stać się główną częścią medycyny" James Balch
niedziela, 21 czerwca 2015
Z miłości do truskawek
Owoc truskawki zawsze kojarzył się z czymś naprawdę słodkim. Słodkie jogurty, lody i sorbety truskawkowe. Słodkość zależy tak naprawdę od pogody, gdy jest piękna słoneczna pogoda oraz niewielkie opady to naturalna słodycz wzrasta. Obecnie ponieważ "słodki smak" truskawek jest rozpowszechniony zapomina się prawdziwego ich smaku. Powstają modyfikowane gatunki o charakterystyczny słodszym smaku. Są odmiany bardziej lub mniej słodkie, choć prawdę mówiąc na polskie warunki prawdziwy smak jest lekko słodki i to właśnie takie truskawki są naprawdę najbardziej wartościowe!!!
sobota, 21 czerwca 2014
Woda kontra woda i napoje
Woda najbardziej niedoceniany element każdej diety. Nieodpowiednia ilość wypijanych płynów może być powodem braku efektów stosowanej diety lub zahamować proces odchudzania. Ważny jest rodzaj wypijanej wody, gdyż woda wodzie nie równa. Decydując się na zmianę nawyków żywieniowych zmień również rodzaj wypijanych płynów.
"Fitness water", czyli smakowe wody mineralne z witaminami zwykle zawierają około 2 % cukru, a do tego dochodzą sztuczne słodziki i aromaty, sód oraz zestaw witamin i minerałów, które według producenta Twój organizm potrzebuje najbardziej. Oprócz wartości smakowych nie przynoszą większych korzyści dla organizmu niż czysta woda, a wręcz przeciwnie dostarczają niewielką ilość energii z węglowodanów (ok. 10kcal na 100ml), dodatkowo sód i sztuczne dodatki oraz witaminy i minerały, które w nadmiernych ilościach nie są wskazane, gdyż może występować kumulowanie składników mineralnych.
"Napoje dietetyczne" - nisko-słodzone, niskokaloryczne napoje może nie dostarczają dodatkowej kalorii ale zawierają w swoim składzie masę dodatków: sztuczne słodziki zamiast cukrów, bardzo niskie stężenie sodu co w przypadku osób ćwiczących nie przyspiesza uzupełnienia płynów w organizmie dużo szybciej niż zwykła woda. Sztuczne słodziki nie mają szybkiego wpływu na Twoje zdrowie, ale nigdy nie wiesz w jakim stopniu wpłyną na Twój organizm po pewnym czasie. Nie watro zatem zatruwać organizmu dodatkami, które towarzyszą obecnie każdemu codziennie.
Napoje słodzone i soki owocowe - zwykle zawierają cukier lub dodatki słodzące. Są zbyt skoncentrowane, aby stosować je jako uzupełnienie płynów podczas trwania diety lub podczas wysiłku fizycznego. Tego typu płyny mogą wręcz zwiększać odwodnienie organizmu, gdyż potrzebne są do ich rozcieńczenia płyny ustrojowe. Najlepiej rozcieńczać je podwójną ilością wody. Dzięki temu zmniejszy się procent węglowodanów w całym napoju i będzie je można bezpiecznie stosować przy wysiłkach fizycznych jako dobry napój izotoniczny.
Najprostsze produkty dostępne w sklepach są najzdrowsze również dla naszego organizmu. Wybierajmy wody źródlane, stołowe i mineralne. Najlepiej nie przesadzać i stosować wody nisko- średnio- i wysoko- zmineralizowane zamiennie. Poniżej zamieszczam krótką analizę wód dostępnych w naszym otoczeniu. Smacznego!!!
Powszechnie dostępne w sklepach wody smakowe, napoje "dietetyczne", soki deklarowane przez producentów jako zdrowe nie różnią się znacznie od znanych napojów, które powszechnie uważane są za niezdrowe.
"Fitness water", czyli smakowe wody mineralne z witaminami zwykle zawierają około 2 % cukru, a do tego dochodzą sztuczne słodziki i aromaty, sód oraz zestaw witamin i minerałów, które według producenta Twój organizm potrzebuje najbardziej. Oprócz wartości smakowych nie przynoszą większych korzyści dla organizmu niż czysta woda, a wręcz przeciwnie dostarczają niewielką ilość energii z węglowodanów (ok. 10kcal na 100ml), dodatkowo sód i sztuczne dodatki oraz witaminy i minerały, które w nadmiernych ilościach nie są wskazane, gdyż może występować kumulowanie składników mineralnych.
"Napoje dietetyczne" - nisko-słodzone, niskokaloryczne napoje może nie dostarczają dodatkowej kalorii ale zawierają w swoim składzie masę dodatków: sztuczne słodziki zamiast cukrów, bardzo niskie stężenie sodu co w przypadku osób ćwiczących nie przyspiesza uzupełnienia płynów w organizmie dużo szybciej niż zwykła woda. Sztuczne słodziki nie mają szybkiego wpływu na Twoje zdrowie, ale nigdy nie wiesz w jakim stopniu wpłyną na Twój organizm po pewnym czasie. Nie watro zatem zatruwać organizmu dodatkami, które towarzyszą obecnie każdemu codziennie.
Napoje słodzone i soki owocowe - zwykle zawierają cukier lub dodatki słodzące. Są zbyt skoncentrowane, aby stosować je jako uzupełnienie płynów podczas trwania diety lub podczas wysiłku fizycznego. Tego typu płyny mogą wręcz zwiększać odwodnienie organizmu, gdyż potrzebne są do ich rozcieńczenia płyny ustrojowe. Najlepiej rozcieńczać je podwójną ilością wody. Dzięki temu zmniejszy się procent węglowodanów w całym napoju i będzie je można bezpiecznie stosować przy wysiłkach fizycznych jako dobry napój izotoniczny.
Najprostsze produkty dostępne w sklepach są najzdrowsze również dla naszego organizmu. Wybierajmy wody źródlane, stołowe i mineralne. Najlepiej nie przesadzać i stosować wody nisko- średnio- i wysoko- zmineralizowane zamiennie. Poniżej zamieszczam krótką analizę wód dostępnych w naszym otoczeniu. Smacznego!!!
piątek, 25 kwietnia 2014
Chęć zmiany w życiu jako główna motywacja Polaków
Motywacja do działania przejawia się w różnych momentach życia.
Wiosna to bardzo dobry czas, aby wprowadzić zmiany w obecnym trybie pracy i zacząć zdrowy styl życia. Sama motywacja nie wystarczy, często nie mamy wystarczającej wiedzy na temat jak dokonać zmian i ciężko jest doszukiwać błędów w Nas samych. Potrzebujemy wtedy odpowiedniego ukierunkowania i sięgamy po informacje zawarte w licznych książkach, wśród najbliższych, mediach i u specjalistów...
Najczęściej autorytetami zdrowego stylu życia wybierani są lekarze, następnie rodzina lub ktoś z rodziny, przyjaciele, internet, media i książki, ale aż 1/4 Polaków nie potrafi określić swojego autorytetu.
To jaki tryb życia prowadzimy odzwierciedla nasze ciało, postawa oraz mimika twarzy. Prawdy ukryć się nie da – statyczny tryb życia „idzie nam w boczki”.
Rosnąca otyłość społeczeństwa, również ta ukryta, związane jest często ze złymi nawykami wychodzącymi z domu. Coraz więcej statystyk pokazuje, że prawie połowa dzieci w szkole nie ćwiczy i to często za zgoda rodziców. Aktywność fizyczna i dbanie o własne zdrowie pojawia się później, często już zbyt późno aby nabrać odpowiednich nawyków, aby organizm był w pełni sprawny. Nawet na otrzymanie oceny 5 z WF-u wystarczy mieć teraz strój i wykazywać chęci do ćwiczeń, co nie oznacza wcale wykonywanie wszystkich ćwiczeń. Podobnie dzieje się z żywieniem. Głównie dominują gotowe dania, dania z proszku, szybkie "restauracje". Prostota wcale nie oznacza zdrowia. Czasem na dobry posiłek musisz poczekać godzinę, aby wiedzieć, że nie zjadłeś 3-5 dniowego odmrażanego gotowego dania lub dania z proszku. Wszystko co przychodzi łatwo trudniej się pozbyć. Można jeść szybko i nie ćwiczyć, ale zrzucenie później zbędnych kilogramów w zdrowy i rozsądny sposób wymaga czasu i poświęcenia.
Autorytetami wśród nie tylko młodych ludzi są internet, radio, telewizja. Środki masowego przekazu nie wyjaśniają sposób klarowny jak TY masz prowadzić zdrowy styl życia! Często to sprawa indywidualna. A w mediach czai się mnóstwo informacji opłacanych przez firmy farmaceutyczne, sponsorów artykułów i inne, które kierują poglądami społeczeństwa. Pokazując łatwą lecz nie koniecznie zdrową drogę i dlatego tak często słyszy się wśród znajomych hasła "dieta cud", "to Ci pomoże", "suplement naprawdę działa". Może dają efekty, ale na pewno nie dadzą Ci zdrowie!
Trzeba również uważać do jakiego specjalisty się udajemy! Obecnie dietetykiem może się tytułować każdy, nawet osoba po szkołach licealnych, kursie. Dietetyk to jednak zawód odpowiedzialny, musi być poprzedzony zdobyciem niezbędnej wiedzy z zakresu m.in. fizjologii, biochemii żywności, psychologii, dietetyki i innych. Najlepiej pod kątem tej profesji przygotowują kilkuletnie studia. Sprawdź, komu powierzasz swoje zdrowie, tym bardziej, że usługi dietetyka należą do prywatnych i trzeba za nie zapłacić.
Wiosna to bardzo dobry czas, aby wprowadzić zmiany w obecnym trybie pracy i zacząć zdrowy styl życia. Sama motywacja nie wystarczy, często nie mamy wystarczającej wiedzy na temat jak dokonać zmian i ciężko jest doszukiwać błędów w Nas samych. Potrzebujemy wtedy odpowiedniego ukierunkowania i sięgamy po informacje zawarte w licznych książkach, wśród najbliższych, mediach i u specjalistów...
Najczęściej autorytetami zdrowego stylu życia wybierani są lekarze, następnie rodzina lub ktoś z rodziny, przyjaciele, internet, media i książki, ale aż 1/4 Polaków nie potrafi określić swojego autorytetu.
To jaki tryb życia prowadzimy odzwierciedla nasze ciało, postawa oraz mimika twarzy. Prawdy ukryć się nie da – statyczny tryb życia „idzie nam w boczki”.
Rosnąca otyłość społeczeństwa, również ta ukryta, związane jest często ze złymi nawykami wychodzącymi z domu. Coraz więcej statystyk pokazuje, że prawie połowa dzieci w szkole nie ćwiczy i to często za zgoda rodziców. Aktywność fizyczna i dbanie o własne zdrowie pojawia się później, często już zbyt późno aby nabrać odpowiednich nawyków, aby organizm był w pełni sprawny. Nawet na otrzymanie oceny 5 z WF-u wystarczy mieć teraz strój i wykazywać chęci do ćwiczeń, co nie oznacza wcale wykonywanie wszystkich ćwiczeń. Podobnie dzieje się z żywieniem. Głównie dominują gotowe dania, dania z proszku, szybkie "restauracje". Prostota wcale nie oznacza zdrowia. Czasem na dobry posiłek musisz poczekać godzinę, aby wiedzieć, że nie zjadłeś 3-5 dniowego odmrażanego gotowego dania lub dania z proszku. Wszystko co przychodzi łatwo trudniej się pozbyć. Można jeść szybko i nie ćwiczyć, ale zrzucenie później zbędnych kilogramów w zdrowy i rozsądny sposób wymaga czasu i poświęcenia.
Autorytetami wśród nie tylko młodych ludzi są internet, radio, telewizja. Środki masowego przekazu nie wyjaśniają sposób klarowny jak TY masz prowadzić zdrowy styl życia! Często to sprawa indywidualna. A w mediach czai się mnóstwo informacji opłacanych przez firmy farmaceutyczne, sponsorów artykułów i inne, które kierują poglądami społeczeństwa. Pokazując łatwą lecz nie koniecznie zdrową drogę i dlatego tak często słyszy się wśród znajomych hasła "dieta cud", "to Ci pomoże", "suplement naprawdę działa". Może dają efekty, ale na pewno nie dadzą Ci zdrowie!
Trzeba również uważać do jakiego specjalisty się udajemy! Obecnie dietetykiem może się tytułować każdy, nawet osoba po szkołach licealnych, kursie. Dietetyk to jednak zawód odpowiedzialny, musi być poprzedzony zdobyciem niezbędnej wiedzy z zakresu m.in. fizjologii, biochemii żywności, psychologii, dietetyki i innych. Najlepiej pod kątem tej profesji przygotowują kilkuletnie studia. Sprawdź, komu powierzasz swoje zdrowie, tym bardziej, że usługi dietetyka należą do prywatnych i trzeba za nie zapłacić.
Kiedy już podejmiesz decyzje o zmianie stylu życia z pomocą dietetyka musisz pamiętać, że ta praca opiera się na współpracy. Sukces zależy zarówno od dietetyka, jego porad, jadłospisów, jak i od osoby będącej w trakcie zmian.
sobota, 15 lutego 2014
Mniejsze kęsy = szczupła talia
Wszystkie narządy, układy, stan psychiczny, emocje, mają swój specyficzny wpływ na nasze zdrowie. Każdy organ pracuje w inny sposób tworząć całościowy system. Każdy kawałek żywności lub napój, które spożywamy ma wpływ na poszczególne systemy w organizmie. Nie tylko jakość spożywanej żywności, ale i wielkość oraz czas w którym jesteśmy w stanie skonsumować posiłek daje odzwierciedlenie naszego zdrowia. W związku z tym, co czujemy, co jemy i pijemy mamy bezpośredni wpływ na nasze zdrowie. Trawienie jest ważne dla podziału żywności na składniki odżywcze, które organizm wykorzystuje do energii, wzrostu i naprawy komórek. Żywność i napoje powinny być zmienione na mniejsze cząsteczki składników a poprzez krew absorbowane i prowadzone do komórek w organizmie. Organizm rozbija składniki odżywcze z pożywienia i napojów na węglowodany, białka, tłuszcze, witaminy i składniki mineralne. Trawienie to bardzo ważny proces, nawet jesli dobierasz najlepsze produkty, stosujesz odpowiednia dietę może okazać się, że Twoje ciało nie nabiera oczekiwanych rezultatów.
Badania opublikowane w American Journal of Clinical Nutrition wykazały, że osoby, które połykały duże kęsy jedzenia, dostarczały organizmowi 52 % kalorii więcej niż osoby, które brały mniejsze kęsy. Poza tym posiłek zjedzony w pośpiechu i połykanie dużych, źle pogryzionych kęsów obciąża żołądek. Przez dzielenie pożywienia na mniejsze kawałki jesz nie tylko wolniej i dokładniej, ale też na dłużej zaspokajasz uczucie sytości.
Każdy kęs powinno się przeżuwać kilkanaście razy (ok. 20 razy).
Proszę sobie wyobrazić kęs wielkości paznokcia u kciuka. Taki niby niewielkiej wielkości kęs, zwykle popijany podczas posiłku, przechodzi do przełyku podrażnia jego ściany, dochodzi do żołądka i zalega w min dużo dłużej niż bardziej rozdrobniony kęs w jamie ustnej. Nie do końca strawiony trafia do jelita i zanim przejdzie kolejną drogę mija sporo czasu, aż trafi do jelita grubego i zacznie się kolejny proces. Podrażniony zostaje cały układ pokarmowy, a potem zostaje leczenie...
A więc jak działa układ pokarmowy?
Przewód pokarmowy zawiera warstwę mięśni, która umożliwia przesuwanie się treści pokarmowej. Ruch tych ścian zwany perystaltyką pozwala mieszać żywność w przewodzie pokarmowym w obrębie każdego narządu. Trawienie rozpoczyna się w jamie ustnej i kończy się w jelicie cienkim.
Jama ustna pierwszy i jeden z najważniejszych momentów pracy całego układu pokarmowego, to od niego zależy późniejszy proces trawienia. W jamie ustnej pokarm gryziemy i nawilżamy śliną pochodzącą ze ślinianek, by w rezultacie stworzyć kęs możliwy do łatwego przełknięcia.
Przełyk. Kiedy człowiek połyka mięśnie kurcząc się “przepychają” kęsy pożywienia w stronę żołądka. Ruch ten jest mimowolnym i przebiega pod kontrolą przełyku i mózgu. Niższy zwieracz przełyku reguluje przepływ żywności i cieczy między przełykiem a żołądkiem. Jedzenie podchodząc do zamkniętego zwieracza ,mięśnie , odpręża i pozwala żywności przejść do żołądka .
Żołądek. dzięki ruchom żołądka pokarm jest mieszany, bardziej rozdrabniany, zaś kwas solny zabija większość drobnoustrojów, które dostały się tutaj przy okazji, następnie powoli porcjami opróżnia jego zawartość, zwaną treścią pokarmową
Jelito cienkie. Napierw treśc pokarmowa przechodzi do dwunastnicy, która jest pierwszym odcinkiem jelita cienkiego. To tutaj dostarczane są enzymy trzustki oraz żółć z wątroby, które umożliwiają chemiczny rozkład tego, co spożywamy, na składniki gotowe do wchłonięcia. W dalszej części ściany jelita absorbują wchłananie składników odżywczych do krwiobiegu dzięki licznym kosmkom na swojej powierzchni. Krew dostarcza składniki odżywcze do pozostałej części organizmu.
Jelito grube. Produkty odpadowe z procesu trawienia obejmują niestrawione części żywności i starszych komórek z wyściółki przewodu pokarmowego. Jelito grube wchłania wodę i wszystkie pozostałe składniki odżywcze i zmienia odpady z płynem do ostatecznej formy stolca. Po czym następuje defekacja.
Badania opublikowane w American Journal of Clinical Nutrition wykazały, że osoby, które połykały duże kęsy jedzenia, dostarczały organizmowi 52 % kalorii więcej niż osoby, które brały mniejsze kęsy. Poza tym posiłek zjedzony w pośpiechu i połykanie dużych, źle pogryzionych kęsów obciąża żołądek. Przez dzielenie pożywienia na mniejsze kawałki jesz nie tylko wolniej i dokładniej, ale też na dłużej zaspokajasz uczucie sytości.
Każdy kęs powinno się przeżuwać kilkanaście razy (ok. 20 razy).
Proszę sobie wyobrazić kęs wielkości paznokcia u kciuka. Taki niby niewielkiej wielkości kęs, zwykle popijany podczas posiłku, przechodzi do przełyku podrażnia jego ściany, dochodzi do żołądka i zalega w min dużo dłużej niż bardziej rozdrobniony kęs w jamie ustnej. Nie do końca strawiony trafia do jelita i zanim przejdzie kolejną drogę mija sporo czasu, aż trafi do jelita grubego i zacznie się kolejny proces. Podrażniony zostaje cały układ pokarmowy, a potem zostaje leczenie...
Przewód pokarmowy zawiera warstwę mięśni, która umożliwia przesuwanie się treści pokarmowej. Ruch tych ścian zwany perystaltyką pozwala mieszać żywność w przewodzie pokarmowym w obrębie każdego narządu. Trawienie rozpoczyna się w jamie ustnej i kończy się w jelicie cienkim.
Jama ustna pierwszy i jeden z najważniejszych momentów pracy całego układu pokarmowego, to od niego zależy późniejszy proces trawienia. W jamie ustnej pokarm gryziemy i nawilżamy śliną pochodzącą ze ślinianek, by w rezultacie stworzyć kęs możliwy do łatwego przełknięcia.
Przełyk. Kiedy człowiek połyka mięśnie kurcząc się “przepychają” kęsy pożywienia w stronę żołądka. Ruch ten jest mimowolnym i przebiega pod kontrolą przełyku i mózgu. Niższy zwieracz przełyku reguluje przepływ żywności i cieczy między przełykiem a żołądkiem. Jedzenie podchodząc do zamkniętego zwieracza ,mięśnie , odpręża i pozwala żywności przejść do żołądka .
Żołądek. dzięki ruchom żołądka pokarm jest mieszany, bardziej rozdrabniany, zaś kwas solny zabija większość drobnoustrojów, które dostały się tutaj przy okazji, następnie powoli porcjami opróżnia jego zawartość, zwaną treścią pokarmową
Jelito cienkie. Napierw treśc pokarmowa przechodzi do dwunastnicy, która jest pierwszym odcinkiem jelita cienkiego. To tutaj dostarczane są enzymy trzustki oraz żółć z wątroby, które umożliwiają chemiczny rozkład tego, co spożywamy, na składniki gotowe do wchłonięcia. W dalszej części ściany jelita absorbują wchłananie składników odżywczych do krwiobiegu dzięki licznym kosmkom na swojej powierzchni. Krew dostarcza składniki odżywcze do pozostałej części organizmu.
Jelito grube. Produkty odpadowe z procesu trawienia obejmują niestrawione części żywności i starszych komórek z wyściółki przewodu pokarmowego. Jelito grube wchłania wodę i wszystkie pozostałe składniki odżywcze i zmienia odpady z płynem do ostatecznej formy stolca. Po czym następuje defekacja.
Pęd życia nie pozwala na wyregulowanie posiłków jak ich spokojne, prawidłowe przeżuwanie, Jednakże należy pamiętać, że nie tylko zmiana żywienia pod względem jakości czy wielkości porcji wpływa na nasz organizm. Bardzo ważny jest sposób odżywiania dla tych co chcą zachować równowagę, dobrą figurę i zdrowie.
środa, 18 grudnia 2013
Żywienie w sporcie w różnych okresach treningowych
Żywienie sportowców uzależnione jest od dyscypliny jaką trenuje zawodnik. Wysokie wymagania stawiane sportowcom mogą być zrealizowane tylko przy zabezpieczeniu odpowiedniego pożywienia dostosowanego do potrzeb ilościowych i jakościowych organizmu, z uwzględnieniem okresu treningowego lub startowego oraz stanu fizjologicznego sportowca.
Żywienie ma duży wpływ na efekty pracy jakie chce uzyskać sportowiec. Można wyróżnić kilka sposobów żywienia w różnych okresach treningowych.
Żywienie w okresie roztrenowania.
Żywienie ma duży wpływ na efekty pracy jakie chce uzyskać sportowiec. Można wyróżnić kilka sposobów żywienia w różnych okresach treningowych.
Żywienie w okresie roztrenowania.
Najważniejszym celem diety w tym okresie jest odpowiednie odżywienie organizmu. Przy dostarczaniu optymalnej ilości energii dostosowanej do zmniejszonej aktywności fizycznej należy zadbać o odpowiednią ilość witamin i soli mineralnych oraz płynów. Najlepiej stosować dietę nie obciążającą przewodu pokarmowego, w której dominują potrawy duszone, gotowane. Dodatkowo głównym celem żywienia w czasie roztrenowania jest pozbycie się toksyn, zbędnych produktów przemiany materii, które mogły nagromadzić się podczas długiego okresu treningowo-startowego. Jest to czas detoksykacji organizmu, w której dominują produkty roślinne. Okres roztrenowania w dyscyplinach letnich przypada na okres jesienno-zimowy, dlatego w tym czasie ważne jest odpowiedni dobór witaminy D, witaminy C i E. To dobry czas, aby uzupełnić często występujące braki żelaza (Fe), które wynikają z ciężkich wysiłków fizycznych. Warto też wzmocnić organizm przed kolejnymi okresami treningowymi.
Żywienie w okresie treningu kształtującego wytrzymałość.
Trening wytrzymałościowy zwiększa maksymalną zdolność przyswajania tlenu, czyli podnosi zdolności oksydatywne całego organizmu, również na poziomie komórkowym. Poprzez wpływ na pracę serca oraz układ krążenia przyczynia się do wzrostu zapotrzebowania mięśni w tlen, jak i wzrostu jego utylizacji. W długotrwałych wysiłkach pożywienie sportowca należy wzbogacać w węglowodany w szczególności złożone. Są niezbędne nie tylko do zabezpieczenia energetycznego, ale i do syntezy glikogenu mięśniowego i wątrobowego. Ważny jest również odpowiedni stosunek węglowodanów złożonych do prostych z dominacją złożonych oraz czas spożywania między treningami. W tym czasie zwróć uwagę na produkty bogate w witaminę E, gdyż to ona właśnie zmniejsza szkody spowodowane działaniem wolnych rodników, do których dochodzi podczas długotrwałych i wyczerpujących treningów. Działanie jej jest wzmocnione jeżeli zadbasz o odpowiednie dostarczanie witaminy C, które bierze również udział w powstawaniu ertytrocytów (czerwonych krwinek) tak ważnych przy treningach tlenowych. Ilość żelaza (Fe), pierwiastka odpowiedzalnego za produkcje hemoglobiny i mioglobiny, powinna być w tym okresie równie wysoka. Większa w tym czasie powinna byc również podaż witaminy B1, B2, B3 (PP) ze względu na to, że biorą udział w uwalnianiu energii z jedzenia oraz B12 wraz z kwasem foliowym, gdyż związane są z tworzeniem czerwonych ciałek krwi w szpiku kostnym.
Żywienie w okresie treningu kształtujacego siłę
Jak sama nazwa wskazuje trening siłowy ma na celu zwiększenie siły mięśniowej. Zależy ona nie tylko od przekroju fizjologicznego mięśnia, ale również od liczby jednostek ruchowych pobudzonych do pracy w tym samym czasie oraz prędkości ich skracania i impulsu nerwowego. Kształtują beztlenowy proces resyntezy ATP. W tym czasie zwiększa się nie tylko produkty bogate w białko, ale również wapń (Ca), B6, B12 i kwas foliowy. Stosunek białka pełnowartościowego do niepełnowartościowego w tym czasie powinnien być jak 3:2. Wapń ze względu na udział w tworzeniu kości oraz roli w rozwoju mięśni oraz ich kurczliwości i przewodnictwie nerwowym. Większa podaż witaminy B6 związana jest z jej rolą w metabolizmie białek i aminokwasów a witaminy B12 i kwas foliowy są potrzebne również przy podziałach komórek oraz produkcji białka i DNA.
Żywienie w okresie treningu kształtujacego szybkość
Żywienie ma charakter mieszany. Dominują małe objetościowo i czeste posiłki. Bogaty zarówno w białka jak i węglowodany. Należy spożywać niewielkie ilości niezbyt stężonych napojów. Tutaj nie tylko ważne jest budowanie zdolności beztlenowych organizmów, ale również wzrost włókiem szybkokurczliwych oraz ich szybka odbudowa po seriach ćwiczeń i po zakończeniu treningu. Wymagana jest odpowiednia lub większa ilość fosforu i wapnia oraz duże ilości przeciwutleniaczy takich jak: witamina C, E, B-karoten oraz wit D.
Żywienie w okresie startowym
Powinno być ustalone bardzo indywidualnie w zależności od samopoczucia, od dyscypliny, organizmu. Można ten okres podzielić na: żywienie przedstartowe, czyli ostateczne przygotowanie organizmu przed startem, które może być nawet kilkudniowe lub kilkutygodniowe w przypadku startu docelowego, żywienie w dniu startu, gdzie pora startu decyduje o kaloryczności i objetości poszczególnych posiłków, gdzie głównie dominują potrawy lekkostrawne, żywienie postartowe (odnowa) - żywienie ma na celu, aby wszystkie procesy biochemiczne organizmu przywróciły pierwotną gotowość wysiłkową. Mamy tu na myśli odbudowę tkanek, białka, glikogenu mięśniowego, wątrobowego, zwiększenie działania układu odpornościowego przed szkodliwym działaniem wolnych rodników tlenowych powstałych podczas intensywnego wysiłku, uzupełnienie strat wody i inne.
Oczywiście należy pamiętać, że suplementacja nie powinna być głównym źródłem witamin i minerałów dla sportowca. Dobrze zbilansowana i racjonalna dieta pozwala zapewnić odpowiednie odżywienie każdego zawodnika. W przypadku sportu zawodowego i przy bardzo intensywnych elementach treningowych można wspomóc się suplementami. Ważne jest dostarczenie wszystkich niezbędnych składników mineralnych i witamin zwracając uwagę na te, które w danym okresie treningowym i porze roku są niezbędne oraz zalecane w większej ilości. Kontrola stanu odżywienia sportowca pozwala niwelować braki organizmu oraz zwiększyć zdolności wysiłkowe zawodnika.
wtorek, 10 grudnia 2013
Zdrowie i zdrowe odżywianie
Jednym z najważniejszych elementów kształtujących
zdrowie jest dieta. Pozwala ona uchronić się od wielu chorób dzisiejszej
cywilizacji oraz przedłużyć życie. Natomiast w dobie
cywilizacji techniki zapewniającej w krajach rozwiniętych powszechny i łatwy
dostęp do taniej i oczyszczonej żywności oraz ograniczającej aktywność fizyczną
związaną z pracą i zdobyciem pożywienia, ludzie na ogół nie przywiązują wagi do
podstawowej roli żywienia dla utrzymania życia i jego komfortu. Zwracając uwagę
głownie na preferencje sensoryczne społeczeństwo jest zagrożone rozwojem wielu
chorób dietozależych.
Głównym celem odżywiania jest dostarczenie makroskładników
odżywczych budujących organizm i pozwalających na uzyskanie energii oraz
niezbędnych witamin i mikroelementów w takich proporcjach, aby mógł on prawidłowo
funkcjonować. Dobrą kondycje i zdrowie zapewniają odpowiednio wypracowane już w
dzieciństwie nawyki żywieniowe: regularne posiłki, ułożone racjonalnie i dostosowane
do indywidualnych potrzeb. Żywienie
niezaspokajające zapotrzebowania organizmu na energie, wodę, aminokwasy,
witaminy, mikro i makroelementy oraz nadmiary lub złe ich zbilansowanie może
być przyczyną niedożywienia lub prowadzić do rozwoju chorób cywilizacyjnych.
Obecna wiedza człowieka na temat odżywiania jest
bardzo duża. W celu umożliwienia jej praktycznego stosowania wykorzystuje się
szereg zaleceń żywieniowych przekazywanych w sposób łatwy do zrozumienia np. w
formie racji żywieniowej czy piramidy żywieniowej. Pierwszą piramidą żywienia
była stworzona w USA w 1992 roku „The Food Guide Pyramid”. Stała się ona wzorem dla
innych diagramów prezentujących zdrowe żywienie. Dzięki zwiększającej się
wiedzy żywieniowej zalecenia te są udoskonalane poprzez dodawanie takich
aspektów jak: aktywność fizyczna, kontrola masy ciała, suplementacja oraz
podział produktów na korzystne i niekorzystne dla zdrowia.
Bierne spędzanie wolnego czasu, częste nadużywanie
pokarmów zwłaszcza tłustych i słodkich oraz używek są głównym powodem rozwoju
wielu chorób cywilizacyjnych a w szczególności nadwagi i otyłości oraz
powiązanych z nimi zaburzeń metabolicznych.
Chorobą o randze epidemii XX wieku jest nadwaga i otyłość.
Szczególnie niepokojący jest wzrost ilości dzieci z problemami nadmiernej masy
ciała. W USA w ciągu ostatnich trzech dekad liczba młodzieży z otyłością
potroiła się co jest bardzo niepokojącym zjawiskiemilość dzieci z
nadwagą jest różna w zależności od kraju i choć średnia ilość jest znacznie
niższa niż w USA, jednakże podobnie ma tendencje wzrostową. Nadwaga dzieci w
wieku 7-11 lat mieści się w granicach od 10 do 36%, a w przedziale wiekowym
11-17 stanowi od 8 do 23% . Coraz częściej spotykane
wśród młodszych pokoleń nieprawidłowości w odżywianiu się, nieodpowiednim stylu
życia związanym z obniżeniem aktywności fizycznej prowadzą do nadwagi oraz
innych schorzeń będących powikłaniami nadmiernej masy tłuszczowej.. W państwach starego kontynentu. Regularne
spożywanie posiłków oraz ich odpowiednia ilość i wielkość są bardzo ważne przy
zdrowym odżywianiu. Obecnie częste są wady takie jak nieregularne posiłki, brak
śniadania oraz podjadanie między posiłkami. Zachowania żywieniowe są kształtowane przez
liczne czynniki zewnętrzne, do których zalicza się m. in. reklamę telewizyjną.
Kieruje ona ludźmi a zwłaszcza najbardziej na nią podatne dzieci i młodzież w
stronę spożywania coraz większej ilości niezdrowych przekąsek oraz wpływa na
wybór rozreklamowanych marek. Złe odżywianie, ubogie nawyki żywieniowe i ogólnie niska jakość
diety najczęściej opartej na produktach wysokoprzetworzonych a także monotonia
spożywanych produktów są często wynikiem złego odżywienia i stylu życia. Oglądanie
telewizji, co zmniejsza aktywność fizyczna, a przez reklamę wpływa na wybory
żywieniowe, powoduje zwiększenie spożycia tłustych i słonych przekąsek, fast
foodów oraz słodzonych napojów. Według badań Radzimirskiej-Graczyk i
Chalcarza (2009) spożywanie żywności z barów szybkiej obsługi jest bardzo
popularne nawet wśród młodzieży szkół sportowych. Zwłaszcza chłopcy w znacznej
ilości uczęszczają na szybkie posiłki do licznych restauracji, gdzie szczególnie
preferują: hamburgery, kebaby i gyrosy.
Osoby
bardziej aktywnie fizycznie powinny w szczególny sposób dbać o sposób
odżywiania. Istotne jest zwłaszcza dostosowanie podaży energii i makrozwiązków
do potrzeb swojego organizmu przy zwiększonym wydatku energetycznym i do jego
rodzaju. Dieta i kontrola masy ciała jest bardzo ważna dla zdrowia jak i
wydajności pracy fizycznej. Czasami jednak zdarza się, że chęć posiadania idealnej
sylwetki oraz perfekcyjny wygląd staje się przyczyną nieodpowiedniej diety i
sięgania po różnego rodzaju suplementy. Celem takiej suplementacji jest
uzyskanie oczekiwanego wyglądu, dlatego kobiety
najczęściej wybierają suplementy dotyczące poprawy stanu skóry, włosów i
paznokci, zaś panowie uzupełniają dietę substancjami energetyzującymi bardziej w
celu poprawy samopoczucia niż wspomagania treningu . Na konferencji naukowej z paździenrika 2013 roku pt.: "Żywienie ludzi aktywnych" specjaliści powiedzieli cyt: "Suplementy nie są dla dzieci, młodzieży, dorosłych, ludzi zdrowych i innych osób, ktorzy szukają łatwych sposobów na życie, lecz są stworzone i przeznaczone dla wyczynowych sportowców. Zdrowa, odpowiednio dobrana, racjonalna dieta jest w stanie zapewnić odpowiednie odżywienie każdego organizmu bez konieczności siegania po suplementy."
Żywienie
osób o zwiększonej aktywności fizycznej związane jest z adaptacjami
fizjologicznymi i biochemicznymi w organizmie, które pozwalają na
maksymalizację treningu i podniesienie
możliwości wysiłkowych dla specyficznego wysiłku fizycznego.
Przede wszystkim należy zadbać o optymalne dostarczenie makroskładników do
procesów energetycznych w organizmnie, odpowiednie nawodnienie, regenerację
tkanek przez dostarczanie odpowiednich ilości białek i aminokwasów oraz podniesieniem odporności na zwiększone ilości reaktywnych form
tlenu. Odpowiednia dieta dla sportowców zależy głównie od
rodzaju wysiłku fizycznego, czasu jego trwania i intensywności, wieku i płci
sportowca a także od stanu zdrowia.
Niezastąpionym
paliwem do pracy osób aktywnie fizycznie są węglowodany. Odpowiednia
podaż węglowodanów jest przydatna w opóźnianiu uczucia zmęczenia po startowego
lub potreningowego. Badania Ivy i wsp. (2003) potwierdzaja ważną
rolę uzupełniania
węglowodanów w diecie sportowców gdyż oszczędza zapasy glikogenu w
mięśniach i zwiększa wytrzymałość na wysiłek fizyczny.
Glukoza stanowi główny substrat energetyczny dla limfocytów, dlatego odpowiedni
poziom cukru we krwi pozwala na prawidłową aktywność białych krwinek
regulujących odpowiedź immunologiczną. Niekorzystnym zmianom przy niedoborach
energii w diecie ulega regulacja hormonalna, przyczyniając się do powstania u
kobiet zespołu określanego, jako „triady atletek” związanego z zaburzeniami
odżywiania, braku miesiączki i osteoporozy.
Tłuszcze obok
węglowodanów stanowią jedno z najważniejszych źródeł energi w oragnizmie
sportowca, ponieważ zawartośc tłuszczy odbudowuje zapasy triglicerydów
wewnątrzmięśniowych, które są szczególnie wykorzystywane
przy długotrwałych wysiłkach fizycznych i gwarantują
podaż wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza n-3,
o działaniu przeciwzapalnym, przeciwzakrzepowym i natymiażdzycowym.
Odpowiednia dieta
zawierająca dostateczne ilości białka, wapnia oraz witaminy D przy stosowaniu
aktywności fizycznej wpływa korzystnie na układ kostny, zwiększa jelitowe
wchłanianie wapnia oraz reguluje wydzielanie hormonu wzrostu.
Najczęściej występującym
niedoborem pokarmowym wśród sportowców wyczynowych jest niedobór żelaza,
szczególnie u kobiet, gdzie w czasie cyklu mensturauacyjnego dochodzi do dużych
jego strat i to one są najbardziej zagrożone tą niedokrwistością. Pozostałymi najczęstszymi przyczynami niedoboru żelaza u sportowów jest
nieodpowiednia dieta oraz strarty żelaza z potem, moczem i kałem, spowodowanych
mikrouszkodzeniami jelit podczas intensywnego wysiłku fizycznego. Niedobór żelaza zmniejsza zdolność do wykonywania wysiłków
tlenowych, co przyczynia się pogorszenia pracy fizycznej. Osoby o wysokiej aktywności fizycznej mogą być także narażone na braki
magnezu, cynku i chromu, co często bywa spowodowane restrykcyjną dietą.
Aktywność
fizyczna wraz z odpowiednią dietą zawierającą witaminę C, E, A chroni organizm
przez stresem oksydacyjnym. Także bardzo ważne w żywieniu sportowców są witaminy z grupy
B oraz kwas foliowy związane z procesami wytwarzania energii organizmu, dlatego
ich podaż powinna być wystarczajaca aby zapewnic odpowiednią produkcję energii
i parametry krwi. Należą do nich witaminy takie jak: tiamina (B1), ryboflawina (B2),
niacyna (B3), pirydoksyna (B6) oraz takie jak kwas foliowy i cyjanokobalamina
(B12) odpowiadają za procesy krwiotwórcze. Typowe diety często nie pokrywają również
zapotrzebowania na witaminy z grupy B (poza B12) oraz kwasu foliowego.
Bez wody nie istniałoby życie, ponieważ jest podstawą wszystkich
reakcji w organizmie człowieka a w szczególnosci: odpowiada za transport
metabolitów oraz tlenu, termoregulacje organizmu podczas wysiłku fizycznego a
ponadto prawidłowe nawodnenie wpływa na możliwości treningowe podnosząc
zdolności wysiłkowe człowieka.
Marcysiak M., Ciosek A., Żywica M., Prządak E., Banasiewicz D., Marcysiak M., Zagroba M., Ostrowska B., Skotnicka-Klonowicz G. (2009): Zachowania żywieniowe i aktywność fizyczna uczniów klas sportowych i ogólnych w Ustrzykach Dolnych. Problemy Pielęgniarstwa. t. 17, nr. 3, str. 216-222/ Manore M. M. (2000): Effect of physical activity on thiamine, riboflavin and vitamin B-6 requirements. The American Journal of Clinical Nutritio. t.72, nr.2, str.598-606 /Mrowicka M., Bortnik K. Malinowska K., Kędziora J, Mrowicki M. (2009): Całkowity potencjał antyoksydacyjny w osoczu sportowców po dozowanym wysiłku fizycznym. Polski Merkuriusz Lekarski., t.XXVII, nr.157, str.22-25./Downey D., Seagrave R.C. (2000): Mathematical modeling of the human body during water replacement and dehydration: body water changes. Annals of Biomedical Engineering. t.28, nr.3, str.278-290/ Lukaski H. C. (2000): Magnesium, zinc, and chromium nutriture and physical activity. The American Journal of Clinical Nutritio. t.72, nr.2, str.585S-93S / Akabas S. R., Karen R Dolins K. R. (2005): Micronutrient requirements of physically active women: what can we learn from iron? American Society for Clinical Nutrition. t. 81, nr. 5, str.1246S-1251S / Krela-Kaźmierczak I. (2000): Żywieniowe i środowiskowe czynniki ryzyka a profilaktyka osteoporozy. Nowiny Lekarskie, t.69, nr.7, s.612 – 628 / Loon L. J. C., Koopman R., Stegen J. H. C. H. Wagenmakers A. J. M., Keizer H. A., Saris W. H. M. (2003): Intramyocellular lipids form an important substrate source during moderate intensity exercise in endurance-trained males in a fasted state. The Journal of Physiology. t.553, nr. 2, str. 611–625 / Gleeson M., Bishop N. (2000): Modification of immune responses to exercise by carbohydrate, glutamine and anti-oxidant supplements. Immunology and Cell Biology. t.78, nr.5, str.483–484 / Ivy J. L., Re P. T.s, Sprague R. C., Widzer M. O. (2003): Effect of a carbohydrate-protein suplement on endurance performance during exercise of varying intensity. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, t.13, nr.3, str. 382-395 / Pramuková B., Čokášová D., Salaj R. (2011): Composition of the athletes diet. Potravinárstvo. t.5, nr.2, str.59-62 / Broad E. M., Cox G. R. (2008): What is the optima composition of an athlete’s diet? European Journal of Sport Science. t.8, nr.2, str.57-65 / Raevuori A., Keski-Rahkonen A., Bulik C. M., Rose R. J., Rissanen A., Kaprio J. (2006): Muscle dissatisfaction in young adult men. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health. t.2, nr.6, str.1-8 / Radzimirska-Graczyk M. i Chalcarz W. (2009): Ocena preferencji żywności Fast-food wśród uczniów gimnazjum sportowego. Żywienie Człowieka. t. 36, nr. 2, str. 306-309 / Lobstein T., Frelut M.-L. (2003): Prevalence of overweight among children in Europe. Obesity Reviews. t.4, nr.4, str.195-200 / Całyniuk B., Grochowska-Niedworok E., Białek A., Czech N., Kukielczak A.(2011): Piramida żywienia – wczoraj i dziś. Problemy Higieny i Epidemiologii. t., 92, nr. 1, str. 20-24
Subskrybuj:
Posty (Atom)











